Elizabeth Gilbert’in TED’deki konuşmasını dinledim. Türkçe altyazı çevirisini yapanlara da sonsuz teşekkür. Gilbert’in bahsettiği o ilham gücünü ben de ondan aldım ve ellerim klavyeye gidiverdi.

“Yazdıklarınızın okunmama ihtimalinden korkmuyor musunuz” diye soruyorlarmış. “Kendine daha düzgün bir meslek bul, yaşamını riske atma, baban gibi Kimya Mühendisi oluver” der gibi. “Yazar olacağım” deyince 20 yıl önceki gibi gelen sorularla, korku tüccarları ile karşılaşıyormuş hala. Özellikle yaratıcı fikirlerle beslenmek zorunda olan kişilerin karşısındadır bu duvar gibi sorular ve korkular. İnsanlar zannediyorlar mı ki başarılı, dahi, yaratıcı, vizyoner insanların daha az korkarlar. Aksine en iyi sanatçılar sahneye çıkarken hala heyecanlanırlar, en iyi konuşmacılar toparlayamayacak, ayakta alkışlanamayacak diye çok korkarlar. Gilbert, bestseller olan kitabını işe yaramaz olarak görmüş bir ara, “şu ana kadar yayınladıklarımın en kötüsü oldu” demiş bir ara.
» yazının devamı

Hadi kitap okumayı, bilgi almayı bırakalım etrafımızdaki değerli insanları dahi değerlendiremiyor, onlardan bir şeyler öğrenmiyoruz. Yani doğru örnekler peşinde koşmuyoruz. Geçmişte, tarihte insanların hem kendilerini hem de toplumlarını nasıl uçurumlara sürüklediklerini farketmiyoruz. Okumuyoruz ki. Ya da okusak da hatırlamıyoruz, unutuyoruz. Aslında her yazı, her kitap birbirinin tekrarıdır. Sadece farklı bir üslup ile insanlara aynı şeyi tekrar tekrar hatırlatmaktır. Bakın ben iş kazalarından yola çıkarak bu yazıyı yazıyorum örneğin.

Cehalet en büyük düşmandır. Çünkü insan bilmediği şeye düşmandır.

3- DÜŞÜNMEDİM

Bence en yorucu iş düşünmek, analiz etmek, hızlı ve doğru karar verebilmektir. Nasıl düşünelim ki! Okul hayatımızda düşünmeyi değil ezberlemeyi öğrendik. Aile hayatımızda anne babamız düşündü karar verdi biz uyguladık. İş hayatımızda patron hep haklı idi, düşünmek yine başkalarına kaldı. Kusura bakmayalım ama düşünme, anlama özürlü insanlar olup çıktık ortaya. İş makinası kullanıyordum. O anda orada insanların olabileceğini düşünemedim. Çizgi vardı ama onu da unuttum, düşünemedim. Güvenlik kurallarını hiç düşünmemeliyiz zaten, uygulamalıyız. Ama bu kuralların neden var olduğunu hep düşünmeliyiz ve refleks haline getirmeliyiz.

Yaşam temposu çok hızlı. Kişisel markalaşma yolunda nerede hangi konumda olduğunuzu en son ne zaman düşündünüz. Her gün sizde refleks halini almaış kaç markalaşma davranışınız var. Kariyerinizde, özel yaşamınızda başınıza bir bela gelince mi düşüncelerinizi, davranışlarınızı sorgulamaya başlıyorsunuz. Yanlışlara karşı önleyici tedbirleri en son ne zaman düşündünüz. Yoksa hep başkalarının güdümünde mi yaşıyorsunuz para için. Kişisel markalaşmanın aslında özgürlüğün ta kendisi olduğunu ne kadar fark ediyoruz örneğin.

On yıl önce böyle düşünememiştim. Doğru bazı şeyler için zamanın olgunlaştırması gerekir. Ama ya şu anda yaptığınız yanlışlar için de on yıl sonra böyle şeyler söyleyeceğinizi bilseniz ne yapardınız. Düşünün, canlandırın, on yıl sonraki kendinizle konuşun. Aman başkaları görmesin

4- ACELEM VARDI

Işte belki de en can alıcı “virüs”. Siparişi çok hızlı yetiştirmem gerekiyordu o nedenle makinayı hızlı ve dikkatsz kullandım. Direksiyon hakimiyetini kaybettim v.s.

İletişimde “duygusal zeka” ya da “empati” olarak adlandırılan olguları hep ecelemiz nedeni ile atlarız. Acelem vardı, dinleyemedim, anlamaya çalışmadım, senin şapkanı takarak düşünemedim ve sonuçta yanlış karar verdim. Kariyerimde hızlı olmam, çok para kazanmam gerekiyordu, hızlı yükseldim ama temeli sağlam olmayan bina gibi çöküverdim. Ya da temel diye güvendiğim insanlara, şirketlere aldandım, yanıldım. Baktım ki aradan yirmi yıl geçivermiş, yaşlanmışım.

En iyi analizler, en iyi planlar büyük bir ruh dinginliğinde yapılır. En doğru kararlar da olaylara sakin ve objektif yaklaşarak verdiğimiz kararlardır. Hırs, ideal, hedef gibi kelimeler doğru zamanda ve yerinde kullanılırsa işe yarar. Yoksa sahibini yakar. Daha önce yaşadığım için girişimci örneğini ç
ok fazla veriyorum. Acele etmeyen, projesine her gün az dahi olsa bir şeyler katabilen, finansal döngüsünü az para ile dahi olsa çevirebilen girişimci başarılı olur. Hani batmak için ilk iki yılı gösterirler ya. Yanlış yapanlar ilk iki yılda zirveyi isteyenlerdir. Ütopik olamayalım lütfen. Bu aceleden dolayı neleri yanlış yaptığımızı listelersek çok utanırız.

Acele doğmayız, konuşmayı, yürümeyi, okumayı, yazmayı acele öğrenemeyiz. Çok az kişi 20 yaşında iken 60 yaşında bir kişinin saygılı davranışını, doğru algısını yaşayabilir. Tabi her yaşın hakkı verilmelidir ama ya çocukluğumuzu daha fazla yaşıyorsak, ya “ikinci karakter” denilen öğrenilmiş güzel şeyleri atlıyorsak. Yaptım oldu, olmuyor. Bir yerden patlıyor ister inanın, ister inanmayın.

Benzetmelerim, ifadelerim ne kadar doğru oldu bilemiyorum ama dünya çapında bir firmanın 25.000 metrekare kadar deposundaki neredeyse her sütunda yazılı olan bu dört maddeyi size bu şekilde sunmak istedim. Çünkü o depoda arı gibi vızır vızır çalışıyorlar. Hayatın kendisi de böyle bir hızda ilerliyor. Gözümüz, beynimiz ve kalbimiz bu uyarıyı ne kadar çok algılarsa o kadar iyi oluyor. Biz de hem çalışma masamıza, hem de evin duvarlarına mı assak acaba. Abartıyorsun diyorsanız, yaşamınzdaki abartı yer tutan iletişim ve davranış kazalarına bakın derim.

Kazasız günler geçirmeniz dileği ile.