“Gün doğmadan meşime-i şebden neler doğar”

Kişisel marka yönetimi için her yerde yazılan çizilen maddeler arasında tutku ile bağlı olmamız gereken hedeflerden bahsedilir. Ben de bir çok yazımda bu maddeyi vurgulamışımdır. Fakat hiç düşündünüz mü, bu hedeflerin kendi algı dünyamızda besleyerek büyüttüğümüz, gerçeklikten uzak illüzyonlar olup olmadığını. Örneğin internet, yazılım ve teknoloji girişimciliği diyelim. Google, Apple, Facebook, Yahoo gibi rüyalarımızı süsleyen hikayeler. Geçenlerde Friendfeed’de bir arkadaş sordu, girşimcilik demek sadece internet mi demektir diye. Maalesef özenti nedeniyle tüm dünyada start-up çılgınlığı devam ediyor. Ben de yılarca interaktif dünya, mobil dünya ile ilgili hayallerimin peşinden koştum. Ama sanal hayallerden gerçek kariyer dünyasına tekrar yöneldiğimde ( 3 yıl oldu ) ticaret piyasası ile ilgili hiç bir şey bilmediğimi fark ettim. İleride, daha sağlam adımlarla, günlerin getirdiği yeni fırsatları da kollayarak yapacağım girişimler için o kadar güzel hazırlıklar yapıyorum ki.

İnsanoğlu çok rahat gerçek verilerle oynayabiliyor. Yani maddi imkanlardan, ailevi şartlara varana kadar ortaya çıkan matematiği görmezden gelebiliyor. İşte tam bu noktada gemileri yakma hırsı devreye giriyor. Ama hayat o kadar kolay değil ki ! Fırsatları kaçırın, arkanıza aldığınız rüzgarı görmezden gelin demiyorum. Asla. İnnovasyon, yaratıcı fikirler tutkunu şirketler de her bir çalışanına girişimci kimliğini aşılamaya çalışıyor artık. Bu girişim örneğinden yola çıkarak hayatımızdaki tüm hedefleri bu şekilde sorgulamalıyız, hem de her gün.

Ümitlerimizle, hayallerimizle yaşadığımız doğrudur. Hedef koymanın da nasıl bir motivasyon aracı olduğunu hepimiz çok iyi biliyoruz. Hatta hedefi somut halde görerek ona kilitlenme ile ilgili hikayeler de vardır. İsmini hatırlayamadım ama bir yüzücü rekor denemsi yaparken çok fazla sis bastığı için ulaşacağı sahili göremeyince yarışı bırakmış. “Hedefi göremiyorum, göremeyince de güç alamıyorum” diye.

Hangi hedef olursa olsun iş ya da özel yaşam fark etmez. Gelin her iki kategori için beş madde yazalım. Ve bu her maddeyi şu kriterlerle tekrar düşünelim;

- Yakın, orta ve uzun vadede bana ne kazandıracak?

- Hayatımdaki öncelik yeri neresi?

- Hayatın gerçek şartlarına uygun mu, bu konuda ne kadar realistim yoksa ne kadar ütopik?

- Sadece kendi nefsim için mi düşünüyorum, aileme, çevreme, tüm insanlığa faydası nedir?

- Olmazsa B planları var mı? Başarısız olma durumunda ne hissederim?

- Her gün, dünyadaki son günüm olabilir diye düşünürsem bu hedefler için attığım her adımın, her saniyenin huzurum için bana katkısı ne?

- Beni hayattan, sevdiklerimden koparacak kadar sert mi yoksa hayatın akışına çok uygun, paralel şekilde uygulanabilecek mi?

Tüm bu kriterlerle düşündüğünüzde emin olun bir çoğunu, ya da en azından uygulama aşamalarını değiştireceksiniz. Hiçbir şey yapamıyorsanız, bir karara varamıyorsanız lütfen ara verin, askıya alın, beklemede kalın. Gece yatarken, sabah kalktığınızda, işe geldiğinizde, “tüh, ah, vah yine bir şey yapamadım” diyerek kendinizi yıpratmayın. Zaten bir hedefinizle ilgili bir şey yapamıyorsanız o hedefinizle ilgili büyük sorunlar var demektir. Bu da ayrı bir konu.

Son yazılarımda, hayatımıza yapacağımız yatırımlardan, alacağımız kararlardan ve nelerin bize  ne ölçüde gerekli olup olmadığından bahsetmiştim Bu da o çerçevede bir yazı oldu. Zaman aleyhte bir düşman gibi görünse de öyle değil. Hani çok çabuk geçti diye bahaneler sıralarız ya. Önemli olan koşturmalarımız, çırpınmalarımız değil soluklanma anlarında verdiğimiz kararlardır. Mevlana demişti ya, “sen düşüncelerinden ibaretsin” diye. Düşünmek için durmak gerek, durmak için hızımızı ve duraklarımızı ayarlamak gerek. Olan olmuştur artık konuşmamak gerek, gelecek daha yaratılmamıştır korkuya kapılmamak gerek. Belki de Baykuş gibi on adet av fırsatından sadece ikisi için havalanarak yüzde yüz başarı sağlamak gerek. Panter gibi on adet av fırsatının hepsine saldırarak yorulmamak gerek.

Ben böyle rahat rahat yazıyorum ama bunları yapmanın pek de kolay olmayacağını ama nasihat almaktan asla vazgeçilmemesi gerektiğini de bilmek gerek.

Saygılarımla.

1- Aslında her kararın arkasında büyük sebepler yattığını öğrendim. Çocukluk hayalleri, özentileri, hırsları, travmaları v.s. Ve siz birine bu konuyu danıştığınızda büyük ihtimalle buz dağının altta kalan kısmını fark edemeyeceği ya da kendi algıları ile yorumlayacağı için derdinizi tam olarak anlatamayabilirsiniz. Sakın üzülmeyin, herkesin hayata farklı bir bakış açısı vardır ve asla danıştığınız kişilerin önerilerini duymazdan gelmeyin. Akıl akıldan üstündür.

2- Bir sorunu çözerken, bir kararı verirken üzerinden zaman geçtikçe çok fazla dallanıp budaklandığını ve asıl çıkış noktasındaki kaldıraç görevi gören “neden”i kaybettiğimi fark ettim. Buna sıfır noktası diyebiliriz. Bu noktaya hemen ama hemen dönmem gerektiğini anladım.

3- Karar verme sürecinde, konunun farklı olabileceği ama kalıpların aynı kalması durumda sonuçların da bizi aynı hataya sürükleyebileceğini öğrendim. Aynı hata kalıbını kimse doldurmak istemez değil mi!

4- Her karara bir ticaret yapıyor gibi bakılması gerektiğini fark ettim. Hem maddi hem de manevi olarak. Finansal hesaplama gibi karlılık analizlerine benzeyebilir. Sadece paradan, yatırımdan bahsetmiyorum en değerli şey olan tüm yaşamınızın ticaretini yapıyorsunuz, unutmayın.

5- Hayata dair hesaplar yaparken insanların aslında net verilerle oynayabildiğini anlamaya çalıştım. 1+1=3 yapmaya çalışmak gibi. Matematiksel sonuçların göz ardı edilmeden realitenin görülmesi gerektiğini öğrendim. 

6- Her kararın başkaları için de olumsuz sonuçlar, riskler doğurabileceğini ve her an buna hazır olmaları gerektiğini anladım. Yani her şey “çantada keklik” olmuyor hiç bir zaman. Parametreler, değişkenler hiç yerinde durmuyor ki yaşamda.

7- Sağlığın ve huzurun her kararda en ön planda tutulması gereken şeyler olduğunu bir kez daha anladım. Bir şeylerin, birilerinin rağmına karar almanın kul hakkından, hırs hasarına varıncaya kadar insana bir çok kayıplar getirebileceğini fark ettim.

8- Cesaretin, girişimin, risk almanın da bir usulü olması gerektiğini düşünüyorum. Gemileri yakmanın ne demek olduğunu iyi anlamak gerek. Ve cahil cesaretini zaten anlamış olmak gerek.

9- Ertelenen hayallerin, girişimlerin, denemelerin zaman ilerledikçe daha zor yapılabilir hale geldiğini fark ettim. Yani her şey zamanında olabiliyorsa ne güzel. Ama olmuyorsa da “40 yaşından sonra üniversite okunur mu” gibi sorular sormayın lütfen. Gerekiyorsa, bir şekilde o-ku-na-cak. 

10- Kendine dahi fazla gelen, kabına sığmayan, büyük hedefler rüyasını süsleyen, amaçlarına ulaşamadığı için uykuları kaçan ve en önemlisi de insanlığa daha çok nasıl faydalı olabilirim diye çırpınan insanların hiç mi hiç sakinleşemeyeceğini öğrendim. Gözlerdeki o parıltı, içteki o heyecan ölene kadar dinmeyecek eminim. Bu insanların kararları sanırım yıllar sonra daha iyi anlaşılacak. 

Bunun gibi onlarca madde yazabilirsiniz. Hangi süzgeçten geçmesi gerekiyorsa geçecek. Ve karar öyle verilecek. “Çok zaman alır, ben o kadar bekleyemem, zaten çok hızlı karar verebilme yeteneğim var” diyorsanız o başka! Ama unutmayalım ki bugünkü doğrularımız on yıl sonra da kesinlikle doğrudur diyemeyiz.

Kılı kırk yararcasına, bin düşünüp bir karar verebilmemiz dileği ile.

Saygılarımla.

Burak Büyükdemir’in çabası, sonuç getiriyor artık. 31 Ocak, Cumartesi günü, İTÜ İşletme Mühendisliği Maçka’da, verimli toprağımıza atılan tohumun 15 fidanı açıklanacak. Yani 15 internet projesi. Aslında bu da sürecin bir parçası. Yatırım yapma ve projelerin uygulanma aşamaları da olacaktır eminim. Daha fazla bigiyi e-tohum sitesinden alabilirsiniz.

Fark ediyor musunuz, birileri nelerle uğraşıyor, birileri nelerle. Birlikte olmayı nerede, nasıl kaybetmişsek tekrar bulmaya çalışıyoruz büyük gayretlerle. Karamsarlığı, tembelliği, kıskançlığı, bencilliği lügatımızden silmeye çalışıyoruz. Ama hep lider gerekiyor, markalaşmış kişiler gerekiyor bu işlere gönül verecek.

Girşimcilikten, internet ve mobil proje sevdasından güzel bir darbe yemiş olsam dahi sonuna kadar destekliyorum arkadaşlar E-tohum projesini ve katılımcılarını. Sponsor firmalarına da tek tek teşekür ediyorum. 31 Ocak Cumartesi gelin arkadaşlar, o heyecanı görün. Keşke 10 holding CEO’su da gelse.

Sevgilerimle.

2- Yaşadığımız anı tüm gerçekliğiyle hissedebilmek için pratik nefes egzersizleri yapmamız gerektiğini, bilincimizi bu şekilde kontrol ederek uzaklarda gezen dşüncelerimizden sıyrılarak kendi evimize nasıl tekrar dönülebileceğini öğrendim.

3- Düşüncelerimizin yoldan geçen herhangi bir taksi, araç olabileceğini ve bunlara binip giderek yaşamımıza yön verdiğimizi, yalancı rüyalara kandığımızı ve bunların baş edilemeyecek çoklukta sürekli devam ettiğini ve bunlara nasıl da kandığımızı öğrendim.

4- İnsan en kaliteli varlık olduğuna göre, her nefes alıp verişi dahil tüm davranışlarını, hareketlerini bilinçli bir şekilde yapması gerektiğini, yoksa öylesine bir hayat yaşayarak bunu ilerleyen yaşlarda değiştirmenin çok zor olacağını öğrendim.

5- Dün katıldığım yazarlar, editörler toplantısında kitaptaki ana yazıların yanında, dipnotlarının, kaynaklarının çok daha önemli olduğunu ve her cümlenin bir kitap değerinde olduğu düşünülerek üzerinde detaylı kafa yorulması gerektiğini öğrendim.

6- Bazı kitaplar, yazılar vardır ki tekrar tekrar okunduğunda o andaki algı gücümüze göre çok farklı şeyler anlayabileceğimi öğrendim.

7- Bilim adına, ilim adına gelecek nesillere en doğru bilgileri aktarabilmek için birilerinin ömürlerini buna adadığını, sadece “para, para, para” demeden, bıkmadan bu konuda ölene kadar çalışmaya kararlı olduklarını, her bilginin gönüllü öğretmen gibi çevreye yayılması gerektiğini öğrendim.

8- Düşündüğümüz projeleri yeterince doğru ve ısrarlı bir şekilde vurgulayarak, üzerinde çalışmayı devam ettirirsek bazı fırsatların kendiliğinden geleceğini, önemli olan bu fırsatları verimli kullanmak olduğunu öğrendim.

9- Çok küçük yaşlardan itibaren yaşamımda asıl korumam gereken fikir, kişi, proje ve hedefleri nasıl da unutmuş olduğumu, ne kadar da çok oyalayan “şey” olduğunu öğrendim.

10- Öğrenciliğin çocuklara iyi not alma amaçlı bir zorunluluk olduğunu, o nedenle gerekli okullar zar zor bittikten sonra okuma, araştırma, öğrenme gibi çabaların gereksiz olarak algılandığını, halbuki eski dilde “talebe” dendiğini hatırlayarak bilgiyi sürekli “talep” etmem gerektiğini öğrendim.

Bu öğrendiklerimi unutmadan her gün nasıl uygulayabilirim bilemiyorum. Ama sürekli içinde bulunduğumuz web, mobil dünyada öncelikle kendim için bunları bana hatırlatacak uygulamalar peşindeyim. Hatta çıkardığım bazı analizler için yazılım hazırlıkları dahi yapıyorum. Soyut gibi duran bu konular nasıl uygulama olur derseniz, yurt dışındaki öğrenci takip programlarının bile, kişisel markalaşma çerçevesinde bu davranışları sürekli ölçtüklerini bilmenizi isterim.

Saygılarımla.

Dün akşam, Amerika’da global internet, e-ticaret projeleri yapan ve ülkesi ile irtibatını, katkısını hiç kesmeyen sevgili Ahmet Kirtok ile tanıştık. Kendisi Türkiye’de üç haftalığına tatilde ( bu kişilerin tatilde dahi neler yaptığını incelemek, örnek almak gerek). Bilen, tanışmak isteyenlerden uygun olan girişimci ruhlu arkadaşlarla Profilo AVM’de buluştuk.

Ahmet’in değerlendirmeleri;

- Öğrenmenin gücü. 1 yıl önce dahi ne kadar çok yanlış yaptığımı fark ediyorum. Üniversiteden mezun olduğumda, iş hayatına atılırken yaptığım yanlışları hiç sormayın. Biz de bazı projelerde başarısız oluyoruz ama ümitsizlik yok. Tekrar öğrenme, planlama ve uygulama var.

- Ekonomik kriz e-ticareti olumlu etkileyebilir. E-bay örneği. Bu işi ısrarla, doğru şekilde yaparak direnen girişimciler başarılı olacak. Hem dünyada, hem Türkiye’de köşe başları henüz çok boş. Ölçeklenmek için bir çok niş alanda fırsat var. 5. caddede 400 dolara satılan bir ürünü internette 40 dolara buluyorsanız, bunu iyi düşünmek gerek.

- 1997’de Türkiye’de ilk e-ticaret modellerini çevremdekilere, işadamlarına anlatınca bana “uzaydan gelmişim” gibi bakıyorlardı.

- Girişimci kazanmaz, kurum kazanır. Kurumsal bir proje, ticarette yerini bulur, arkasından girişimci kazanır. Kurumsal bir duruşla, başka kurum ve kişilere bir fayda kazandırın, para kazandırın. Bir şekilde ticari modelinizin içine çekin. Bu döngüyü sizin tetiklemeniz gerek.

- Halen “daha ucuzu” mantığı ile e-ticaret yapmak isteyenler var. Markalaşma yok, hizmet kalitesi yok, stok yönetimi yok.

- E-ticaret yapmak basit bir yazılımla başkalarını ürünlerini web sayfasına koyarak satmaya çalışmak değildir. Daha özgün bir yapısı ve çalışma yöntemleri var.

- Niş alanları keşfedin, göreceksiniz çok açık var. http://www.e-ekmek.com örnek verildi.

- Taklit proje yapmaktan korkmayın, çekinmeyin. Zaten neredeyse hepsi bir birinin aynısı. Sadece uygulamalar, hizmet kalitesi, pazarlama farklı. Siz daha iyisini yapabilecekseniz, neden denemiyorsunuz!

- Ne yaparsanız yapın bir şekilde parayı hedeflediğiniz kesindir. Ne kendinizi, ne de kimseyi kandırmaya çalışmayın.

- Çok fazla biligi eksikliği var. Herkes yabancı dil bilemeyebilir. Türkçe referans siteleri çok az. Bloglar bu konuda öncü ve cesur. Tüm dünyada da aynı şekilde.

- Tio, kapanmamalıydı. Ya da birileri tarafından devam ettirilmeli idi.

- Uğur Özmen, dünyadaki internet kullanıcı sayılarını örnek verdi. Sosyal network ve e-ticaret için bu kapasiteyi kullanamamak akılsızlık olur, karamsar olmayalım, fırsatları takip edelim.

- Önder Eren, takasmerkezi.com u kurarken bir POS alabilmek için verdiği savaşı anlattı. Bankalar, prosedürler, insan algıları.

Ahmet Kirtok ile devam;

- Amerika’da 1000 doları bulmayan bir rakam ile bir haftada tüm şirket kurma işlemleri tamamlanıyor ve 3 yıl vergisiz gibi opsiyonlar da var.

- Sorun VC sermayesi ya da melek yatırımcı bulmak değil Türkiye için. Boş şeylerle uğraşmayın, plan yapın başlayın ve önce kendi yakın çevrenizin katkısıyla geri dönülemez bir noktaya getirin. Batırıyorsanız zaten ya fikir yanlıştır, ya da planınız.

- Şu sizin bloglarınızda ısrarla belli bir konu üzerine yoğunlaşarak yazdıklarınızı ( sağolsun Uğur Özmen ve Marka Sizsiniz bloglarından bahsetti) şu haliyle İngilizce olarak dünyaya duyursanız, şu anda burada bu sohbeti yapacak vakit dahi bulamayabilirdiniz! Eğitimin, bilginin, danışmanlığın değeri biliniyor ama ülkemizde çok az.

- Kişisel markalaşma ya da “reputation” değerinizi bloglar, yayınlar, konferanslar, danışmanlık aracılığı ile çok rahat geliştirebiliyorsunuz.
Kısaca bunları not alabildim. Bizim insanımız, ama düşünce sistematiği değişmiş. Almanya’daki yeni Türk nesil de artık eski dşünce kalıplarını bırakıyor, dünya kalıplarını örnek alıyor. Bakıyorum, Guy Kawasaki gibi konuşuyorlar. Türkiye’de ise sanki bilerek algılarımızı bozuyoruz. Ve yanlış şeyler yapıyoruz. İyi ki geldin, iyi ki bize vakit ayırdın. Ahmet Kirtok, kardeşi, ablası ve isimlerini tam sayamayacağım diğer tüm arkadaşlara teşekkürler.